19 November 2026

19:30: Joeri van Leeuwen,

Mysterieuze lichtflitsen in het Heelal

Een paar jaar geleden ontdekten astronomen dat in het universum continu korte maar zeer heldere flitsen van radiolicht afgaan. Deze zogenaamde Fast Radio Bursts (FRB’s) duren slechts één milliseconde, maar in die korte tijd produceren ze meer energie dan de zon in een hele maand. Astronomen zijn zeer geïnteresseerd in hoe de natuur zulke enorme hoeveelheden energie kan produceren. Tot nu toe waren de recordhouders in energieproductie neutronensterren, de overblijfselen van geëxplodeerde sterren in onze Melkweg.

De zwaartekracht en dichtheid van zulke neutronensterren behoren al tot de meest extreme omgevingen die we kennen, en de sterren zijn zichtbaar tot een afstand van ongeveer 100.000 lichtjaar. De nieuw ontdekte FRB’s zijn echter nog een miljard keer helderder dan neutronensterren. Ze zijn zo helder dat ze de aarde bereiken vanuit het verre universum, ver buiten onze Melkweg, na een reis van wel een miljard lichtjaar. In iets meer dan twee jaar waarnemen, heeft de Westerbork Synthese Radiotelescoop (WSRT) 24 nieuwe radioflitsen ontdekt.

Joeri van Leeuwen is astrofysicus en bijzonder hoogleraar ‘AI for astronomy en werkzaam bij Astron. Hij deed postdoctoraal onderzoek aan de Universiteit van Brits-Columbia en als Stensen Fellow aan de Universiteit van Californië – Berkeley, en is nu verbonden aan ASTRON. Daarnaast is hij hoogleraar aan de Universiteit Leiden waar hij zich bezig houdt met het gebruik van AI in de sterrenkunde.

Van Leeuwen schreef, produceerde en presenteerde verschillende radio en televisie programma’s voor een breed publiek, zoals Heel Nederland kijkt. Planetoïde (12952) Joerivanleeuwen is naar hem vernoemd

Lezingen van VWS Thales beginnen om 19.30 uur. Ze zijn gratis toegankelijk voor leden; van niet-leden vragen wij een bijdrage van €5,00 (contant te betalen, pinnen niet mogelijk).
Locatie: De Nooterhof, Goertjesweg 3, 8013 PA Zwolle. Parkeren kan bij het gebouw van Landstede aan het begin van de Goertjesweg. Loop het fietspad op (ca 200 meter) en bij de entree van de Nooterhof door het hek linksaf richting de unit.